Posts Tagged "Shannapedia"

Roze

Posted on Monday, April 4th, 2016 | 0 comments

Roze

Links zie je een foto uit 1884 van Franklin D. Roosevelt in een witte jurk, zoals alle kinderen destijds droegen tot ze een jaar of zes waren. Een jurk is praktisch bij het verschonen en witte kleding is gemakkelijk te bleken. Dat roze een kleur is voor meisjes en blauw voor jongetjes hebben we te danken aan drie dingen: de industriële revolutie, Adolf Hitler en Mamie Eisenhouwer. Voor die tijd waren kleuren niet gelinkt aan geslacht en áls daar al sprake van was, dan was het andersom.

Voor de industriële revolutie was er nog geen manier om kleding blijvend van kleur te voorzien, maar koninklijke families konden zich natuurlijk wel wat kleur veroorloven. Zo is Koningin Victoria in 1850 geschilderd met haar zoon Prins Arthur, die roze droeg. Roze was eigenlijk de light variant van rood; de kleur die volwassen mannen droegen. Blauw was veel delicater en paste daarom beter bij meisjes, zoals ook maagd Maria vaak wordt afgebeeld.

Begin twintigste eeuw veranderde er veel. De handel was in volle gang: meer mensen konden werken en werden zodoende consumenten die zich spullen konden veroorloven. Dankzij technische innovaties waren er kleurstoffen die textiel blijvend konden kleuren waardoor er dus meer kledingkeuze was. Ondernemers hoefden alleen maar een behoefte los te maken bij hun nieuwe consumenten: de behoefte om meer kleding te kopen.

Eén van de eerste publicaties over kleur en geslacht is uit 1918, wanneer Earnshaw’s Infant’s Department schrijft dat roze een ‘meer besliste en sterkere’ kleur is die beter bij jongens past, en het delicate blauw beter bij meisjes past. Een slimme methode om meer kleding af te zetten, want als je oudste kind een meisje was kreeg ze blauwe kleding en als je tweede kind een jongetje was, kon je dat kind onmogelijk ook in blauw steken. Zelfs Time Magazine publiceert in 1927 een schema waarin kleur en geslacht worden gelinkt.

In 1931 ontwikkelde Elsa Schiarpelli een nieuw geur en kleur: Shocking was een vrouwelijk parfum dat in een flesje zat in de vorm van een vrouwentorso, dat in een knalroze doosje zat. De kleur was geïnspireerd op een 17.27 karaat roze diamant van Cartier en de naam Shocking was passend, want voor die tijd waren zulke kleuren niet gangbaar. De kleur was zelfs zo weinig gebruikt, dat de Nazi’s het als een identificatiemiddel gebruikten. Joden droegen een gele ster, homoseksuelen een roze driehoek (homoseksuele Joden droegen een gele driehoek overigens).

De genadeklap voor roze als kleur voor mannen kwam van de First Lady in 1953: Mamie Eisenhouwer droeg een elegante roze jurk bij de presidentiële inauguratie van haar man Dwight D. Eisenhouwer. Ze hield zoveel van roze, dat roze in Amerikaanse cultuur werd omschreven als een kleur die vrouwelijke vrouwen droegen. En iedereen die mij en mijn collectie roze handtassen en schoenen kent, weet dat dat klopt.

-->> Klik hier om verder te lezen

Paashaas

Posted on Friday, March 25th, 2016 | 0 comments

It’s the most wonderful time of the year: Pasen. Liefhebbers van kippen en konijnen kunnen zich te goed doen aan allerhande kippen- en konijnenkitsch, chocoladeliefhebbers kunnen paaseitjes in alle denkbare smaken kopen. Bij de katholieke paasviering worden die paaseitjes gebracht door vliegende kerkklokken, maar in in Protestantse delen van de wereld worden de paaseieren gebracht door de paashaas. Maar in de bijbel wordt er met geen woord gerept over hazen en konijnen, dus waar komt die paashaas eigenlijk vandaan? En ja, paashaas, ondanks de afbeeldingen van konijnen (en de Engelstalige benaming Easter Bunny) is het van oorsprong een haas.

Hazen zijn een symbool van vruchtbaarheid en worden zelfs door de kerk gebruikt als religieus symbool. Men geloofde dat hazen hermafrodieten waren die zich bovendien ook maagdelijk konden voortplanten. Hazen werden zodoende ook afgebeeld bij de Maagd Maria, of werden in cirkelvorm geplaatst om de cyclus van het leven én de drie-eenheid te symboliseren. En wat is nog meer kenmerkend voor al het nieuwe leven in de lente, behalve die vruchtbare hazen? De eieren die vogels in het vruchtbare voorjaar. En hoe kan zoiets nou beter samenkomen dan doormiddel van de paashaas die paaseieren brengt aan kinderen die lief zijn geweest? Ja, zo zit dat. De paashaas is de dierlijke, aaibare, schattige voorjaarsvariant van Sinterklaas.

In Australië kennen ze trouwens geen paashaas, want die knagers verwoestten grote delen van hun land. Daarom hebben zij de Easter Bilby: de bedreigde paaslangoorbuideldas. En dát bekte hier weer niet zo lekker.

-->> Klik hier om verder te lezen

Paasei

Posted on Wednesday, March 23rd, 2016 | 0 comments

Wat is er – behalve hazen – onlosmakelijk verbonden met pasen? Paaseieren! En in tegenstelling tot wat je mogelijk zou denken, hebben paaseieren een Christelijke oorsprong. En wanneer iets een Christelijke oorsprong heeft, dan kan weet je dat het verhaal niet bepaald ‘een eitje’ is.

Al heel lang zijn eieren een symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven. In Afrika zijn zestigduizend jaar oude gedecoreerde struisvogeleieren gevonden en ook in Egypte werden gedecoreerde eieren bij de doden in het graf geplaatst. De link tussen het Christelijke paasfeest en gedecoreerde eieren bestond al in het oude Mesopotamië, waar eieren rood werden geverfd ter herinnering aan het bloed dat Jezus verloor aan het kruis.

De Christelijke kerk nam de traditie met de eieren over en voor hen waren de eieren een symbool van de wederopstanding van de Heere Jezus (zijn ‘nieuwe leven’, waar eieren immers symbool voor staan). Ook het decoreren van de eieren nam men over, want in aanloop naar Pasen werd er gevast en mocht men geen eieren eten. Dat was lastig, want kippen leggen in het voorjaar veel meer eieren dan in de winter en dat was het hele eiereneten: zonder koelkast bleef die grote hoeveelheid eieren niet zo lang goed. Door de eieren te koken verlengden ze de houdbaarheid nog een beetje, en natuurlijk koos je destijds eieren voor je geld en gebruikte je de oudste eieren alleen ter decoratie.

En heb je ooit zo’n mooi, groot, hol paasei van chocolade mogen openbreken? Ook dát is een Christelijk symbool. Het openbreken van het ei is symbool voor het openen van het graf van Jezus, dat leeg bleek te zijn. Paaseieren zijn dus niet alleen maar hol omdat je dan voor minder geld een groter ei hebt (dit concept legde de chocolatiers wereldwijd geen windeieren), maar ze zijn ook hol ook omdat de Heere Jezus was opgestaan.

De niet-Christelijke uitleg is dat de eieren een offer zijn aan de Germaanse god Ostara (ook wel Eostre), de godin van de lente en de (bijbehorende) vruchtbaarheid. Zij zou ooit een ondeugend kippetje hebben gehad dat eieren verstopte voor haar. Daar werd ze een beetje kribbig van. Nog voor de kip in de gaten had dat ze op eieren moest lopen in de buurt van Ostara, werd ze veranderd in een haas (eveneens een symbool van vruchtbaarheid) die de eieren moest zoeken. Tegenwoordig maken we voor het zoeken van paaseieren gebruik van kinderarbeid.

-->> Klik hier om verder te lezen

Nutella

Posted on Friday, March 18th, 2016 | 0 comments

“Begin je dat goed met Nutella” is de Nederlandse slogan van Nutella. Jammer, want ik had zelf een andere slogan bedacht die ik ook wel krachtig vond. “Nutella: de keuze van dictators.”

Nutella is hazelnootpasta die je voor zo’n zes euro per kilo kan kopen. Voor amper 2,5 euro per kilo voorziet Orinoko je echter van the real deal: chocopasta. Hazelnootpasta is van oorsprong the poor man’s chocopasta. Door extra opgelegde belastingen en rantsoenen in de Tweede Wereldoorlog ontstond er in Italië een tekort aan cacao. De Italianen hadden al eerder met dat bijltje gehakt toen Napoleon Bonaparte een handelsembargo had opgelegd waardoor er geen goederen meer uit de Britse koloniën kwamen.

Zodoende moest Pietro Ferrero het doen met wat de regio wél in overvloed had: hazelnoten. Na wat verbeteringen aan het recept werd het goedje twintig jaar later nog smeerbaar ook (dit is ook waarom er maar 2% amandel in amandelmelk zit… Noten zijn over het algemeen best wel hard en niet zo vloeibaar en smeerbaar). Tegenwoordig is hazelnootpasta niet meer weg te denken uit de keukens van het gewone volk. Het gewone volk, dat in een Volkswagen over de Autobahn door de gehele Heimat kan reizen. Waar hadden hipsters gezeten en wat  hadden ze gegeten zonder ingrijpen van Adolf Hitler?

-->> Klik hier om verder te lezen

Heremietkreeften

Posted on Tuesday, March 15th, 2016 | 0 comments

In een aflevering van Reizen Waes zag ik dit schepsel voor het eerst. Een mix van angst en fascinatie maakte zich meester van me en ik moest en zou ontdekken wat het voor beest was. Googelen op “Spin krab” gaf me beangstigende plaatjes (en slapeloze nachten), maar leverde geen resultaat op voor mijn zoektocht. Dankzij Twitter ontdekte ik wat het was: een op land levende heremietkreeft.

Wat is er nou zo bijzonder aan de heremietkreeft? Dat ze geen woningcorporaties hebben met directeuren die boven de Balkenende-norm verdienen. De kreeft gaat namelijk zelf (en dus ook zonder de hulp van Nance, Tooske, Marlayne, Vivian of Viktor) op huizenjacht. Dat doen ze met sociale netwerken. Zodra eentje een grotere woning heeft gevonden, zet hij dat op Kreeftboek. De anderen gaan dan – in orde van grootte – in een rij staan en ze betrekken allemaal de woning van degene die vóór hen in de rij staat. De grootste kreeft (die zijn aanstaande verhuizing op Kreeftboek bekend had gemaakt) betrekt de lege schelp, de kreeft die dan vooraan in de rij staat betrekt de schelp waar de eerste kreeft in zat, enzovoort.

Maar dat is nog niet alles. Sommige kreeften verbouwen hun schelp zelfs (zie ook: Eigen Schelp en Duin) om ruimer en lichter te kunnen wonen, dit tot jaloezie van andere kreeften (met name de kreeften die in eerdere afleveringen Help Mijn Kreeft Is Klusser zaten). Ze hebben er totaal geen moeite mee om zo’n kribbige krabbige Nico Zwinkels uit z’n verbouwde schelp te rukken en op straat strand te zetten. De kluskreeft zit vervolgens zonder passende woonruimte, waardoor hij een makkelijk doelwit is voor roofvogels en voor je het weet zit je in een aflevering van Kreeft Scene Investigation.

 

-->> Klik hier om verder te lezen